By
Мастацкі праект грунтуецца на перапрацоўцы эмоцый, успамінаў і ўяўленняў, звязаных з домам — як фізічным месцам, так і станам душы. Аўтарка звяртаецца да Варшавы — горада, адкуль паходзяць яе дзяды і дзе яна сама пасялілася, — а таксама да сваіх каранёў на Сувальшчыне, памежжы Польшчы, Літвы і Беларусі. Яна разважае пра тое, чым з’яўляецца дом для сучаснага чалавека — у тым ліку ў кантэксце прымусовай міграцыі, выкаранення і адносін з прыродай.
Выставе спадарожнічае інсталяцыя з гукаў дома аўтаркі ў варшаўскай камяніцы і з палаца Бжазоўскіх. Рэзідэнцыя дзевятнаццатага стагоддзя, моцна пашкоджаная падчас Варшаўскага паўстання, належала сям’і Беліна-Бжазоўскіх да канца вайны. Пасля адбудовы палац выконваў розныя функцыі. Сёння ў ім размяшчаюцца офісныя прасторы, мастацкая галерэя і кватэры.
Дом, хоць на першы погляд той самы, можа стаць іншым домам. Людзі, вяртаючыся праз гады ў родныя дамы, са здзіўленнем адкрываюць, што пакоі і рэчы адрозніваюцца ад тых, якія захаваліся ў іх памяці — напрыклад, здаюцца меншымі.
Новыя жыхары прыносяць у старыя інтэр’еры ўласнае жыццё і свае гісторыі.
У абрысах дамоў можна ўбачыць твары. Вокны — гэта вочы, а дзверы — вусны. Такія партрэты з’яўляюцца ў дзіцячай творчасці. У вокнах дамоў, асветленых цёплым святлом, бачны абрысы мэблі, а часам і постаці. Гэты від спалучае ў сабе пачуццё бяспекі. Наведванне закінутых будынкаў са слядамі жыцця былых жыхароў адначасова трывожыць і захапляе. Гэта нібы ўваход у сакральную прастору чужой інтымнасці.
«Дом» важны для кожнага чалавека, незалежна ад перакананняў і досведу. Ён мае фізічнае і нематэрыяльнае вымярэнне. Ён напоўнены пачуццямі, эмоцыямі і памяццю. Мае канкрэтныя формы, уласныя закуткі і прасторы, але таксама хавае цені і незразумелыя рэчы. У большасці дамоў пастаянна адбываюцца змены. Нешта будуецца. Нешта распадаецца.
Мы носім у сабе ўяўленні пра тое, якім павінен быць дом. Часам адчуваем супярэчнасць паміж уяўленнямі і рэальнасцю. Дом можа быць месцам, дзе захоўваецца найважнейшае: блізкасць, прыняцце, давер, супольнасць. Але ён можа быць і балючай пустэчай, імітацыяй, фасадам або арэнай барацьбы. Бывае цёплым, светлым і гасцінным, або недаступным, халодным, поўным цемры і душных таямніц.
