Сведчанні, якія павінны быць пачутыя: інтэрв’ю з Віктарам Бабарыкам
November 5, 2026
Нашы партнёры з Memorial.Polska запісалі інтэрв’ю з Віктарам Бабарыкам — беларускім палітыкам, былым банкірам і кандыдатам у прэзідэнты Беларусі на выбарах 2020 года, які правёў у зняволенні больш за пяць гадоў.
У чэрвені 2020 года, пасля таго як Бабарыка абвясціў пра намер балатавацца ў прэзідэнты, яго затрымалі. У ліпені 2021 года яго асудзілі на 14 гадоў пазбаўлення волі. Падчас зняволення яго неаднаразова пераводзілі паміж установамі, змяшчалі ў штрафны ізалятар і пазбаўлялі сувязі са знешнім светам. 13 снежня 2025 года ён быў вызвалены.
У інтэрв’ю Бабарыка расказвае пра ўмовы ўтрымання ў калоніі, сістэму ціску на палітычных зняволеных і механізмы, з дапамогай якіх адміністрацыя стварала для яго невыносныя ўмовы. Ён гаворыць пра гэта з уласцівымі яму іроніяй і гумарам, якія дазваляюць убачыць абсурднасць рэпрэсіўнай сістэмы нават у самых цяжкіх абставінах.
Асобнае месца ў яго гісторыі займае памяць пра дзеда, рэпрэсаванага ў сталінскія часы. Праз некалькі пакаленняў Віктар Бабарыка сам апынуўся ў будынку, дзе ягоны дзед некалі знаходзіўся ў зняволенні. Гэтае супадзенне стала для яго напамінам пра тое, як гісторыя рэпрэсій вяртаецца ў жыцці беларускіх сем’яў.
Захоўваць сведчанні — значыць захоўваць памяць
Палітычныя рэпрэсіі ў Беларусі — не толькі лічбы, судовыя прысуды і звесткі пра месцы зняволення. Гэта таксама асабістыя гісторыі людзей, іх досвед і памяць, якія важна захаваць для будучых пакаленняў.
Сведчанні былых палітычных зняволеных дапамагаюць дакументаваць тое, што адбываецца за сценамі турмаў і калоній, паказваюць механізмы рэпрэсіўнай сістэмы і вяртаюць чалавечае вымярэнне гісторыі. Пакуль людзі могуць самі расказваць пра перажытае, неабходна слухаць іх і захоўваць іхнія словы.
Мы дзякуем Memorial.Polska за працу па зборы і захаванні сведчанняў людзей, якія прайшлі праз палітычныя рэпрэсіі ў Беларусі.
Глядзіце інтэрв’ю з Віктарам Бабарыкам на YouTube:
