Wystawa zbiorów Muzeum Wolnej Białorusi „Punkt wejścia — 123”

13 grudnia 2025 roku z kolonii karnych i więzień na Białorusi rozpoczęto wywóz części więźniów politycznych w ramach porozumień z administracją rządową Stanów Zjednoczonych. 123 osoby spośród ponad tysiąca skazanych na podstawie artykułów politycznych zostały deportowane przez białoruski KGB i przekazane przedstawicielom Ukrainy. Operacja miała charakter tajny: więźniom zakładano kominiarki i worki na głowy, ręce krępowano taśmą. Nikt nie został uprzedzony o deportacji, wielu osobom nie zwrócono paszportów ani rzeczy osobistych.

Jedynym dobytkiem, jaki mogli zabrać ze sobą, były walizki z ubraniami oraz skromny „więzienny ekwipunek”: zapas torebek herbaty, aluminiowa łyżka, mydło, szmata, ciepła bielizna. Te nieliczne przedmioty wyznaczały cały materialny świat więźnia — jego ograniczony horyzont komfortu i jedyny punkt oparcia.

Dziś te rzeczy znajdują się w muzealnych gablotach. Ich funkcja uległa zmianie: przestały być elementami codziennego użytku, stając się świadkami doświadczenia uwięzienia, przemocy i przetrwania. Poprzez te artefakty wystawa proponuje spojrzenie na współczesną białoruską rzeczywistość — przez przedmioty, które przechowują pamięć traumatycznych doświadczeń i ludzkiej odporności.

Wystawa zbiorów „Punkt wejścia — 123” jest próbą refleksji nad historycznym momentem poprzez konkretne, milczące, a zarazem niezwykle wymowne przedmioty, które stały się nośnikami pamięci.

📅 Wystawa będzie dostępna dla zwiedzających od 20 stycznia do 1 marca 2026 roku.

Ekspozycja stanowi część cyklu wystaw zbiorów Muzeum Wolnej Białorusi „Punkt wejścia”, który zaprasza do wejścia w kontekst współczesnej Białorusi poprzez oryginalne artefakty powstające w kraju tu i teraz. Każda wystawa cyklu jest nowym punktem wejścia w doświadczenie kształtujące współczesną historię Białorusi.