XII Międzynarodowy Kongres Badaczy Białorusi

W dniach 25–27 września w Berlinie, na Uniwersytecie Humboldta, odbył się najbardziej reprezentatywny białoruski forum naukowe – Międzynarodowy Kongres Badaczy Białorusi. Kongres jest dużym corocznym wydarzeniem akademickim i eksperckim, w którym uczestniczą wszystkie główne ośrodki intelektualne badające społeczeństwo, politykę i kulturę Białorusi. Jego misją jest rozwój społeczności naukowców, analityków i ekspertów oraz wspieranie głębszego rozumienia Białorusi w środowiskach akademickich kraju, regionu i świata. W tym roku na Kongresie działało ponad 50 sekcji poświęconych różnym aspektom historii i współczesności Białorusi.

Z inicjatywy i przy organizacyjnym wsparciu Muzeum Wolnej Białorusi w ramach Kongresu po raz pierwszy odbyła się panelowa sesja muzealna „Białoruskie muzealnictwo: odpowiedzialność w warunkach braku wolności i emigracji”. Pracownicy muzeum zaprezentowali dwa referaty:

• szczegółowy przegląd analityczny „Muzeum na wygnaniu: doświadczenia światowe dla białoruskich praktyk” (badacz Alaksiej Bacułkow), w którym autor przeanalizował uniwersalne i specyficzne procesy oraz praktyki muzeów tworzonych przez przedstawicieli różnych narodów w przymusowej emigracji;
• wystąpienie dyskusyjne „Muzeum jako podmiot polityczny” (dyrektorka muzeum Natalia Zadżarkowska), które poruszało kwestie łączenia misji kulturalnej białoruskich muzeów z ich odpowiedzialnością polityczną w dzisiejszych warunkach.

W referacie „Reprezentacja zbiorowej traumy białoruskiej rewolucji 2020 roku w dyskursie społeczno-kulturalnym i przestrzeni artystycznej wygnania” przeanalizowano, jak traumatyczne doświadczenia białoruskiego społeczeństwa są odzwierciedlane poprzez sztukę, teatr i działalność muzealną – szczególnie w kontekście przymusowej emigracji części aktywnej ludności oraz cenzury w kraju.

Duże zainteresowanie wzbudziło również wystąpienie dyrektorki ds. rozwoju Białoruskiej Rady Kultury, Eliny Kalnibalockiej, „ArtBorn Belarus: powrót sztuki i artystów” – o projekcie inicjowanym przez Białoruską Radę Kultury, mającym na celu rewizję białoruskich artefaktów w muzeach światowych oraz współpracę Rady Kultury z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.