Drugi dzień międzynarodowej konferencji „Po totalitaryzmie: muzeum, pamięć i białoruska perspektywa”
October 9, 2026
Za nami drugi dzień międzynarodowej konferencji „Po totalitaryzmie: muzeum, pamięć i białoruska perspektywa”.
Kontynuowaliśmy dziś rozmowę o tym, jak muzea pracują z narracjami historycznymi, ochroną dziedzictwa oraz doświadczeniami osób, które doświadczyły przemocy państwowej, wygnania i utraty domu.
W sesji poświęconej polityce pamięci, wojnie i narracjom transnarodowym wystąpili Stefan Donth i Kristiane Janeke (Niemcy), Bożena Kozakevych (Niemiecko-Polska Fundacja „Memoriał Bohaterów Zapomnianych Europy”) oraz Paweł Kalisz (Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku).
Kolejna sesja dotyczyła białoruskiej pamięci, represji, tożsamości i ochrony dziedzictwa. Wśród uczestników znaleźli się Volha Arkhipava, Valieruya Charnamortsava i Ilia Magin.
Szczególnie ważna dla naszego zespołu była dyskusja „Muzeum Wolnej Białorusi: pamięć o braku wolności, przestrzeń wolności”. Podzieliliśmy się doświadczeniami związanymi z pracą na rzecz zachowania białoruskiego dziedzictwa na emigracji i omówiliśmy z kolegami i koleżankami wyzwania, przed którymi stają muzea działające w trudnych uwarunkowaniach politycznych. Była to również okazja, by poczuć wsparcie środowiska zawodowego.
Jednym z ważnych tematów była migracja. Muzeum Pamięci Sybiru przedstawiło historię obywateli polskich, którzy podczas II wojny światowej znaleźli schronienie w krajach Afryki i Azji. Historia zatacza koło, a wiele kryzysów, z którymi mierzymy się dziś, ma swoje historyczne odpowiedniki. Powrót do tych historii pomaga lepiej zrozumieć doświadczenia osób zmuszonych do opuszczenia swoich domów i rozwijać empatię wobec tych, którzy przeżywają podobne doświadczenia współcześnie.
W końcowej części programu Judith Depaule (Francja) i Rob Sharp (Uniwersytet Sussex) przedstawili doświadczenia związane z działalnością muzeów, praktykami artystycznymi oraz udziałem osób z doświadczeniem migracji w życiu kulturalnym.
Dziękujemy wszystkim prelegentom, moderatorom i uczestnikom za szczery dialog, ważne pytania i solidarność zawodową. Szczególne podziękowania kierujemy do naszych partnerów za możliwość stworzenia przestrzeni do międzynarodowej rozmowy o pamięci, odpowiedzialności i przyszłości muzealnictwa.
Zdjęcia: Muzeum Wolnej Białorusi i Darii Krotawaj.
Wydarzenie dofinansowane przez Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego w ramach IV Otwartego Konkursu.
Zaproponować
Temat lub pracę na przyszłe wystawy
Macie pomysł lub pracę, którą chcielibyście pokazać? Dołączcie do tworzenia przyszłych projektów wystawienniczych.